Panik atak, bireyin aniden ortaya çıkan ve dakikalar içinde doruk noktasına ulaşan yoğun korku, dehşet veya içsel sıkıntı hissidir. Pek çok danışan ilk atağını geçirdiğinde kalp krizi geçirdiğini, boğulacağını veya aklını yitireceğini düşünerek acil servise başvurur.
Algılanan Tehdit ve Hatalı Alarm
Bedensel hiçbir kardiyolojik, nörolojik veya fizyolojik anormallik saptanmamasına rağmen (bütün tahliller temiz çıkar) kişinin atak yaşamaya devam etmesi "Panik Bozukluk" tanısının temel karakteristiğidir. Sistemdeki temel hata; beynin ortada hiçbir ölümcül tehlike yokken savaş-kaç (fight or flight) sistemini aktive etmesidir. Tıpkı duman yokken öten bozuk bir yangın alarmı gibi...
Korkunun Korkusu (Beklenti Anksiyetesi)
Atak geçirildikten sonra asıl yıkıcı etki atağın kendisinde değil; "Acaba tekrar nerede, ne zaman atak geçireceğim?" korkusunda yatar. Bu korku, agorafobi denilen ve kişinin tek başına dışarı çıkamaması, kalabalık alanlara (AVM, toplu taşıma) girmemesi gibi kaçınma (avoidance) davranışlarını doğurur. Kişi, atağı önlemek adına yavaş yavaş kendi özgürlük alanını kısıtlar.
Psikolojik Yönetim Süreci
Bilişsel Davranışçı Yaklaşım, panik bozukluğun yönetiminde altın standarttır. Psikolog tarafından danışanın çarpıtılmış "beden duyumlarına duyarlılık" düşünceleri fark ettirilir. "Kalbim hızlı çarpıyor" bedensel bir gerçekliktir, "Kalp krizi geçiriyorum" ise zihnin ürettiği katastrofik senaryodur.
Panik atağın kendisinin öldürücü, çıldırtıcı veya kontrolü kaybettirici olmadığı; bir dalga gibi gelip tırmanacağı ve ardından parasempatik sistemin devreye girmesiyle doğal olarak sönümleneceği öğretilir.